Krew

13Badanie krwi przez wielu uważane jest za dość nieprzyjemne przeżycie, głównie ze względu na to, iż mało kto lubi, gdy szpera mu się w żyłach. Nie da się jednak ukryć, że to z pozoru proste, banalne badanie może tak wiele powiedzieć nam o stanie naszego organizmu. Na czym więc ono dokładnie polega? Po pierwsze krew pobierana jest do różnych celów, wśród których najbardziej popularne jest pobieranie krwi na morfologię. Pozwoli nam to uzyskać podstawowe informacje na temat składu naszej krwi. Warto pamiętać przy tym, że obecnie na wynikach takich badań mamy podawane normy, dlatego też bardzo szybko możemy sprawdzić, czy mamy się czym martwić, czy też nie. Mimo wszystko należy jednak pamiętać, że takie wyniki należy przede wszystkim skonsultować z lekarzem, który będzie w stanie je trafnie zinterpretować. Co jednak oznaczają tajemnicze skróty w wynikach laboratoryjnych? RBC to najzwyczajniej czerwone krwinki krwi, a zatem te, które przede wszystkim odpowiadają za transport tlenu do wszystkich żywych komórek naszego organizmu. Zgodnie z przyjętymi powszechnie normami ich zawartość w naszym ustroju powinna wynosić od około czterech do sześciu milionów na mikro litr naszej krwi, przy czym pamiętać należy, że u kobiet wartości te z reguły są nieco niższej. Nadmiar czerwonych krwinek spotykany jest niezwykle rzadko, z kolei ich niedobór jest już o wiele bardziej powszechny. O czym może świadczyć taki stan? U ofiar wypadków przede wszystkim o znacznej utracie krwi. Jednak nie tylko traumatyczne urazy mogą prowadzić do spadku liczny czerwonych krwinek w ludzkim organizmie. Innymi bardzo częstymi przyczynami są na przykład niedobory żelaza. Ważnym czynnikiem wpływającym na liczbę produkowanych w naszym organizmie czerwonych krwinek ma również witamina B dwanaście. Jedną z przyczyn niedoboru tych krwinek może być również spadek poziomu kwasu foliowego w organizmie. Innym ważnym elementem krwi są białe krwinki oznaczane na badaniach laboratoryjnych jako WBC. Skrót ten pochodzi z języka angielskiego i po rozwinięciu wygląda następująco: white blood cells. Co jednak oznacza dla przeciętnego człowieka? Najogólniej rzecz ujmując białe krwinki służą przede wszystkim do obrony naszego organizmu, to właśnie one ruszają do walki i poprzez skomplikowane mechanizmy biochemiczne aktywują się nawzajem produkując różnorodne czynniki, mające przygotować nasz organizm do walki z zagrożeniem. Jak zatem łatwo wywnioskować ich liczba znacznie wzrasta, kiedy nasz organizm musi zmagać się z jakąś chorobą. Podwyższona temperatura, zarażenie bakteryjne czy też różne inne anomalie sprawiają, że nasz organizm przygotowuje się do stoczenia bitwy poprzez produkcję białych krwinek. Kiedy zatem następnym razem przyjdzie nam wybrać się do ambulatorium na pobranie krwi, powinniśmy mieć na uwadze fakt, iż to niepozorne badanie tak wiele mówi o stanie naszego zdrowia. Musimy zatem na moment przełamać naszą niechęć do widoku krwi, czy też igły wbitej w naszą skórę, ponieważ wyniki takiego badania pozwolą nam na skontrolowanie stanu naszego zdrowia.

Cukrzyca

42Cukrzyca to poważna choroba, z którą codziennie zmagać musi się bardzo wiele osób na całym świecie. Możemy wyróżnić dwa główne rodzaje cukrzycy, z którymi lekarze i pacjenci mają najczęściej do czynienia. Cukrzyca typu pierwszego określana jest zwykle również jako cukrzyca insulino zależna, jak nazwa wskazuje wiąże się ona bezpośrednio z brakiem insuliny w organizmie. Spowodowana jest zwykle uszkodzeniem i zanikiem komórek beta wysp trzustki, które odpowiedzialne są właśnie za produkcję hormonu jakim jest insulina. Hormon ten w warunkach normalnych wiąże się z receptorami w błonach komórkowych, początkując proces wchłaniania cukrów z krwi do komórek naszego ciała. Kiedy brakuje insuliny, cukier nie może być transportowany do komórek, a jego nadmierna ilość we krwi powoduje znaczne zaburzenia w naszym organizmie. Wielu osobom wydaje się, że cukrzyca powodowana jest nadmiarem zjadanych słodyczy, jak widać nie jest to jednak prawda. Niemniej jednak osoby, cierpiące z powodu tej choroby nie powinny przekraczać dziennej dozwolonej dla siebie dawki cukrów, ponieważ brak insuliny rodzi ogromne kłopoty z jej wchłanianiem. Jakie są jednak objawy tego rodzaju cukrzycy? Przede wszystkim chorobę tę można zdiagnozować na podstawie badania moczu, w którym to pojawią się substancje takie jak glukoza i ciała ketonowe, które nie występują w prawidłowym moczu. Poza tym chory może uskarżać się na senność i zmęczenie. W niektórych przypadkach pojawia się również senność i zmęczenie. Bardzo powszechnym objawem jest również odczuwanie silnego pragnienia oraz głodu, które fachowo określane jest mianem polidypsji. Pomimo tego objawu dość charakterystyczna u chorych jest utrata wagi. Poza tym chory oddaje mocz znacznie częściej niż przeciętny człowiek. Ważne jest przy tym, by chorzy posiadali w domach urządzenie do badania poziomu cukru we krwi. Dzięki temu będą mogli samodzielnie kontrolować u siebie poziom cukru. Urządzenie to jest małe i łatwe w użyciu. Wystarczy włożyć do niego specjalny pasek i nakłuć igłą opuszkę palca. Kropelkę krwi nanosimy na pasek i już kilka sekund później na niewielkim ekranie wyświetla się wynik. Będzie on prawidłowy, jeśli pokaże nam się liczba w zakresie od osiemdziesięciu do stu dwudziestu, przy czym są to normy dla osób, znajdujących się na czczo, bezpośrednio po posiłku poziom cukru drastycznie wzrasta, jednak już godzinę po nim nie powinien przekraczać sto sześćdziesięciu. W razie zbyt wysokiego poziomu cukru we krwi konieczne będzie wykonanie zastrzyku z insuliny. Obecnie wiele firm produkuje łatwe w użyciu urządzenia, dzięki którym pacjenci mogą sami wykonywać takie drobne zabiegi. Z kolei cukrzyca typu drugiego, czyli insulino niezależna ma nieco inny mechanizm biochemiczny. Wiąże się ona z uszkodzeniem receptorów dla insuliny w komórkach, wskutek czego pomimo jej produkcji nie może ona spełniać swojej funkcji w organizmie. Występuje ona o wiele rzadziej niż cukrzyca typu pierwszego, a jej nadmierna ekspansja bardzo często zaliczana jest do epidemii.

Wizyta u dentysty

1Dentysta to słowo, które wciąż w wielu ludziach wywołuje strach. I wbrew pozorom sytuacja ta nie zmienia się z wiekiem, gdyż większość ludzi niezależnie od metryki panicznie boi się wizyty w gabinecie stomatologicznym. Jak sobie radzić z tym lękiem? Cóż, kiedy jesteśmy dziećmi rodzice prowadzą nas do dentysty czy tego chcemy, czy też nie, dlatego tak czy siak nasze zęby w końcu zostaną wyleczone. Jeśli chodzi natomiast o dorosłych to bardzo często brakuje im motywacji do tego, by zawędrować do gabinetu stomatologa. Dopiero ból zęba, który staje się nie do wytrzymania jest w stanie sprawić, że w końcu zasiądziemy na magicznym fotelu. Czy jednak rzeczywiście jest się czego obawiać? Cóż, chyba nikt z nas nie lubi przeraźliwego dźwięku wiertła, które ma pomóc w penetracji ubytków w naszych zębów. Jednak warto pamiętać o tym, że zawsze możemy prosić o znieczulenie, dzięki któremu ból towarzyszący wierceniu w zębie zniknie. Jeśli jednak dziura w zębie nie jest zbyt duża być może nie warto panikować i lepiej zrezygnować ze znieczulenia, ponieważ może okazać się, iż kiedy znieczulenie ustąpi ból będzie o wiele silniejszy niż ten, który chwilowo towarzyszyłby nam podczas zabiegu. Ostatnio coraz częściej przed wizytą u dentysty powstrzymują nas również wysokie ceny, ponieważ w wielu gabinetach nawet w małych miastach za zaleczenie małej dziury w zębie przyjdzie nam zapłacić około stu złotych. Leczenie kanałowe i wiele innych nieco bardziej skomplikowanych zabiegów osiąga tak wysokie ceny, że wiele osób nie jest w stanie sobie na nie pozwolić. Niemniej jednak należy pamiętać o tym, że uszkodzone zęby już nam nie odrosną, dlatego też czasami warto wyskrobać ostatnie zaskórniki i zainwestować w leczenie, bowiem zrobienie sobie protezy czy to całkowitej, czy też częściowej będzie nas kosztowało o wiele drożej i nigdy nie będzie w stanie zapewnić nam tak dużego komfortu jak nasze prawdziwe zęby. Poza tym warto również wspomnieć o tym, iż ceny zabiegów dentystycznych w dużej mierze uwarunkowane są przez jakość wyposażenia w danych gabinecie. Jeśli chcemy, by nasze zęby były leczone na bardziej nowoczesnym sprzęcie, który jednocześnie sprawia, że zabiegi są mniej bolesne, wówczas z pewnością będziemy musieli zapłacić o wiele drożej niż w gabinecie, w którym pracuje się na starym sprzęcie. Poza tym cena zależeć będzie również od tego, jaki rodzaj plomby sobie wybierzemy. Teraz panuje moda na białe plomby światło utwardzalne, który nie rzucają się w oczy tak jak powszechny do niedawna amalgamat. Niemniej jednak jeśli zażyczymy sobie wstawienie tradycyjnej, czarnej plomby z pewnością nie znajdziemy ku temu żadnych przeciwwskazań. Jeśli chodzi natomiast o wyrywanie zębów, to z pewnością nie jest to przyjemny zabieg ani dla pacjenta, ani dla dentysty, dlatego też warto pomyśleć o znieczuleniu. Należy też pamiętać o tym, żeby wybrać sprawdzonego stomatologa, gdyż źle wyrwany ząb, a raczej pozostawione po nim pozostałości mogą dawać nam się we znaki o wiele bardziej niż chory ząb.

Pierwsza pomoc przy wypadkach

41Wielu z nas wydaje się, że wypadki to katastrofy, które nas nie dotyczą i nigdy nas nie spotkają. Nie dziwi zatem fakt, iż kiedy już przyjdzie nam się zmierzyć ze skutkami wypadku, często po prostu nie wiemy jak zachować się w takiej sytuacji, a przecież naszym obowiązkiem, uregulowanym przez prawo, jest pomoc osobom poszkodowanym w wypadkach. Z tego też względu powinniśmy, a wręcz mamy obowiązek posiadania umiejętności, albo chociaż teoretycznej wiedzy na temat tego, jak zachować się w takiej sytuacji. Wprawdzie w szkołach w ramach zajęć przysposobienia obronnego prowadzone są lekcje pierwszej pomocy, jednak mało kto traktuje je poważnie. Jednak tak naprawdę każdy z nas powinien nauczyć się na nich jak prawidłowo wykonywać resuscytację krążeniowo-oddechową czy też ułożyć poszkodowanego w pozycji bezpiecznej, czy też jak wolą niektórzy ustalonej. Tak naprawdę jednak w czasie niespodziewanego wydarzenia towarzyszy nam głównie szok i panika. Nikt z nas nie nosi przecież przy sobie gazy czy maseczek, dzięki którym można wykonać sztuczne oddychanie bez bezpośredniego kontaktu z poszkodowanym. W przypadku wypadku samochodowego możemy rozejrzeć się za apteczka, która powinna znaleźć się w każdym pojeździe. Jeśli jej jednak nie znajdziemy, musimy działać zaopatrzeni w to, co znajdziemy pod ręką. W przypadku krwawień, do ich zatamowania możemy użyć chustki, apaszki, szalika czy też własnej bluzki. Przydatne mogą okazać się również różnego rodzaju paski. Niemniej jednak na widok krwi wiele osób traci głowę i nie bardzo wie, co zrobić, a przecież powinniśmy mieć świadomość tego, iż błędnie udzielona pomoc może okazać się o wiele mniej tragiczna w skutkach niż nieudzielenie jej wcale. Ma to znaczenie zwłaszcza w przypadkach zatrzymania oddechu czy krążenia. Czym jest powiem kilka połamanych żeber czy siniaków w porównaniu ze stratą życia? Trzeba przecież mieć świadomość tego, iż po zatrzymaniu akcji serca bardzo szybko, bo już po niecałych pięciu minutach dochodzi do stopniowej śmierci mózgu, a jak wiadomo, kiedy nie działa mózg, czyli nasze centrum dowodzenia, nie mamy szansy na wyzdrowienie czy regenerację. Powzięcie czynności ratunkowych ma zatem ogromne znaczenie. Przy udzielaniu pomocy należy jednak pamiętać, by nie podawać ofiarom żadnych leków, nawet tych, które powinny uśmierzyć ból. Jedynie lekarze mogą podjąć decyzję o zaaplikowaniu pacjentowi medykamentu, laicy mogą bowiem doprowadzić do groźnych powikłań, chociażby dlatego, że nie posiadają wiedzy na temat uczuleń i alergii, jakie dany lek może wywoływać u danej osoby. Może okazać się, że nawet podanie zwykłego Apapu czy Ibuprofenu będzie zgubne w skutkach. W razie zbiorowych wypadków, gdy w pobliżu nie ma nikogo, kto mógłby nas wesprzeć w udzielaniu pierwszej pomocy powinniśmy wiedzieć również, iż ważne jest ustalenie priorytetów. Najpierw naszą pomoc otrzymać powinny osoby, których obrażenia są najcięższe i najbardziej zagrażają życiu ofiary. Jednocześnie pamiętać należy, by zadbać również o własne bezpieczeństwo.